Viêm Lợi Do Mọc Răng Ở Trẻ: Dấu Hiệu Và Cách Chăm Sóc

Viêm lợi do mọc răng ở trẻ là tình trạng phần nướu tại vị trí răng sắp nhú lên bị sưng đỏ, đôi khi hơi tấy do răng đang đẩy qua mô nướu, khiến bé khó chịu, hay quấy khóc và có thể chảy nhiều nước dãi hơn bình thường.

Nhiều mẹ giật mình khi thấy nướu con đỏ ửng, sờ vào có vẻ đau, rồi lo lắng không biết đây là viêm lợi do bệnh lý hay chỉ là phản ứng bình thường khi mọc răng. Cảm giác phân vân này rất phổ biến, đặc biệt với các mẹ có con đang mọc chiếc răng đầu tiên.

Điều mẹ cần biết là viêm lợi do mọc răng thường là phản ứng viêm tạm thời, khác với viêm lợi do vệ sinh kém hoặc mảng bám tích tụ lâu ngày. Bài này giúp mẹ nhận diện đúng dấu hiệu, hiểu vì sao nướu sưng khi răng nhú, và biết cách chăm sóc để bé bớt khó chịu trong 3-5 ngày mọc răng cao điểm.

Vì sao mọc răng lại gây viêm lợi ở trẻ?

Về mặt khoa học, khi răng sữa di chuyển từ trong xương hàm lên bề mặt nướu, nó tạo áp lực cơ học lên mô mềm phía trên. Mô nướu tại vị trí đó phản ứng bằng cách sưng nhẹ, tăng lưu lượng máu và đôi khi hơi ứ dịch, tạo cảm giác căng tức. Đây là phản ứng viêm sinh lý bình thường của cơ thể khi có vật cứng đang đâm xuyên qua mô mềm, không phải do vi khuẩn tấn công như viêm lợi thông thường.

Tình trạng này thường xuất hiện rõ nhất khoảng 3-5 ngày trước khi răng nhú lên khỏi nướu, và giảm dần sau khi răng đã trồi lên hoàn toàn. Một số bé phản ứng rất nhẹ, gần như không có biểu hiện, trong khi một số bé khác lại quấy khóc nhiều, bỏ ăn hoặc ngủ không ngon trong giai đoạn này.

💬 Góc chuyên gia

Theo Báo cáo Sức khỏe Răng miệng Toàn cầu của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO, 2022), các vấn đề viêm mô mềm quanh răng ở trẻ nhỏ phần lớn liên quan đến giai đoạn phát triển răng và có thể kiểm soát tốt bằng vệ sinh khoang miệng đúng cách kết hợp theo dõi sát của phụ huynh.

Nguồn: WHO Global Oral Health Status Report 2022

Dấu hiệu giúp mẹ phân biệt viêm lợi do mọc răng với nguyên nhân khác

Không phải nướu sưng nào cũng do mọc răng. Mẹ có thể dựa vào một vài đặc điểm sau để phân biệt, thay vì tự đoán và lo lắng quá mức.

- Vị trí sưng đúng chỗ răng sắp mọc: thường là một điểm nhỏ, có thể nhìn thấy gờ trắng của răng bên dưới.
- Kèm các dấu hiệu mọc răng khác: chảy nhiều nước dãi, thích cắn/gặm đồ vật, sốt nhẹ dưới 38.5 độ C. Mẹ có thể xem thêm dấu hiệu bé mọc răng để đối chiếu đầy đủ hơn.
- Không lan rộng ra toàn bộ nướu: viêm lợi do mọc răng thường khu trú, trong khi viêm lợi do mảng bám thường lan rộng và kèm hôi miệng.
- Tự giảm sau khi răng nhú: nếu sưng kéo dài quá 1 tuần mà răng chưa nhú hoặc nướu có mủ, mẹ nên đưa bé đi khám vì có thể không đơn thuần là mọc răng.

Trường hợp nướu sưng đi kèm sốt cao trên 38.5 độ C, bé bỏ ăn kéo dài hoặc nướu có dấu hiệu chảy máu bất thường, mẹ nên đưa bé đến bác sĩ nhi hoặc nha sĩ để loại trừ các nguyên nhân khác ngoài mọc răng.

Cách chăm sóc nướu cho bé trong giai đoạn viêm lợi do mọc răng

Các chuyên gia khuyến nghị mẹ ưu tiên các biện pháp làm dịu tại chỗ, an toàn cho bé, thay vì tự ý dùng thuốc giảm đau khi chưa có chỉ định.

Cách chăm sócThực hiện thế nàoLưu ýMassage nướu nhẹDùng gạc sạch hoặc ngón tay rửa sạch, xoa nhẹ vùng nướu sưng.Không ấn mạnh, làm 1-2 phút mỗi lần.Cho bé gặm dụng cụ mọc răngChọn loại silicon mềm, đã làm mát trong ngăn mát tủ lạnh.Không dùng loại đông cứng lạnh sâu, dễ làm tổn thương nướu.Vệ sinh khoang miệng đều đặnLau nướu bằng gạc mềm sau khi ăn, kể cả khi bé chưa mọc răng.Giúp giảm vi khuẩn tích tụ tại vùng nướu đang nhạy cảm.Theo dõi thân nhiệt và ăn uốngGhi nhận nếu bé sốt cao, bỏ ăn quá 1-2 ngày.Đây là lúc cần hỏi ý kiến bác sĩ thay vì tự xử lý tại nhà.

Duy trì vệ sinh răng miệng để hạn chế viêm lợi tái diễn

Ngoài giai đoạn mọc răng, việc giữ khoang miệng sạch hằng ngày vẫn là nền tảng giúp nướu bé khỏe mạnh lâu dài. Mẹ có thể tham khảo thêm cách chăm sóc răng miệng cho trẻ để xây dựng thói quen phù hợp theo từng giai đoạn phát triển của bé.

Với bé từ 3 tháng tuổi trở lên, Xịt Răng Miệng Midkid có thể được mẹ cân nhắc sử dụng như một bước hỗ trợ vệ sinh khoang miệng nhẹ nhàng, góp phần ngăn ngừa mảng bám tích tụ quanh vùng nướu đang nhạy cảm trong giai đoạn mọc răng. Sản phẩm không thay thế việc thăm khám khi nướu bé có dấu hiệu bất thường kéo dài.

Câu hỏi thường gặp về viêm lợi do mọc răng ở trẻ

Viêm lợi do mọc răng kéo dài bao lâu thì hết?

Thông thường tình trạng sưng nướu rõ nhất trong khoảng 3-5 ngày trước khi răng nhú lên, và giảm nhanh sau khi răng đã trồi qua nướu. Nếu sưng kéo dài hơn 1 tuần mà không thấy dấu hiệu răng nhú hoặc nướu có mủ, mẹ nên đưa bé đi khám để loại trừ nguyên nhân khác.

Có nên dùng thuốc giảm đau khi bé bị viêm lợi do mọc răng không?

Với trường hợp nhẹ, mẹ nên ưu tiên các cách làm dịu tại chỗ như massage nướu, cho bé gặm dụng cụ mọc răng mềm. Nếu bé đau nhiều, quấy khóc kéo dài, mẹ nên hỏi ý kiến bác sĩ nhi trước khi dùng bất kỳ loại thuốc giảm đau nào, không tự ý mua thuốc bôi nướu không rõ nguồn gốc.

Viêm lợi do mọc răng có khiến bé sốt cao không?

Mọc răng có thể khiến bé sốt nhẹ, thường dưới 38.5 độ C. Nếu bé sốt cao hơn mức này hoặc sốt kéo dài nhiều ngày, nhiều khả năng nguyên nhân không chỉ đơn thuần là mọc răng mà có thể liên quan đến nhiễm trùng khác, mẹ nên đưa bé đi khám để được chẩn đoán chính xác.

Làm sao phân biệt viêm lợi do mọc răng với viêm lợi do vệ sinh kém?

Viêm lợi do mọc răng thường khu trú đúng vị trí răng sắp nhú, đi kèm dấu hiệu mọc răng khác như chảy dãi, thích cắn gặm. Viêm lợi do vệ sinh kém thường lan rộng hơn, nướu có thể chảy máu khi chải răng và kèm hơi thở có mùi. Nếu không chắc chắn, mẹ nên cho bé khám nha khoa để nha sĩ đánh giá trực tiếp.

Có cần vệ sinh nướu cho bé khi bé chưa mọc răng nào không?

Có, mẹ nên lau nướu cho bé bằng gạc mềm ẩm ngay từ những tháng đầu đời, kể cả khi chưa mọc răng. Thói quen này giúp làm sạch cặn sữa, giảm vi khuẩn tích tụ và tạo nền tảng tốt cho giai đoạn mọc răng sắp tới, mẹ nha.

Lưu ý:

- Thông tin trong bài chỉ mang tính tham khảo, không thay thế cho việc thăm khám và tư vấn của bác sĩ chuyên khoa.
- Sản phẩm chăm sóc răng miệng Midkid không phải là thuốc và không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh.

Người biên soạn:

Đội ngũ chuyên môn Midkid, Công ty Cổ phần Dược Khoa (DK Pharma). Xem thêm tại trang giới thiệu.